Het urnenveld op de Boshoverheide
Het urnenveld van de Boshoverheide is een van de grootste prehistorische grafvelden van Noordwest-Europa. Tussen 1000 en 400 voor Christus werden hier honderden mensen begraven in meer dan 350 grafheuvels. Dit eeuwenoude landschap vertelt het verhaal van een gemeenschap die hier leefde lang vóór het ontstaan van Weert.
In de late bronstijd en ijzertijd woonden boerenfamilies in kleine gehuchten tussen akkers, heide en bos, in houten boerderijen tussen hun dieren. Overledenen werden meestal gecremeerd. De zorgvuldig verzamelde botresten kregen een plek in een urn, textiel of kuiltje, bedekt met een heuvel van heideplaggen. Veel heuvels verdwenen door de jaren in het stuifzand, maar de heuvels in het open bos zijn in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw gerestaureerd en geconsolideerd. Zo kun je het prehistorische landschap opnieuw herkennen en beleven tijdens een wandeling door het gebied.
Een groot deel van de vondsten die werden gedaan bij het urnenveld, zijn in de loop der tijd bij verschillende musea over heel Nederland terechtgekomen. In Weert kun je een uitgebreide collectie bekijken bij Museum W. Ook zijn in het Openluchtmuseum Eynderhoof en het Limburgs Museum in Venlo heel wat grote urnen te bewonderen.
Ontdek dit archeologisch rijksmonument
Het urnenveld is vrij te bezoeken en bereikbaar vanaf de parking ter hoogte van de spoorwegovergang aan de Trancheeweg in Weert. Een verhard wandelpad van 2 km leidt je langs verrassende silhouetten die de verschillende stappen in het prehistorisch grafritueel weergeven. Het volledige wandelpad is toegankelijk voor rolstoelgebruikers.
Download de Archeo Route Limburg app en beleef via audio en video het crematieritueel zoals het eeuwenlang gebeurde. Bekijk hier alvast één van de filmpjes. Ontdek ze alle acht ter plekke met de Archeo Route Limburg app.
Suske en Wiske, de holle heuvels
Het stripverhaal ‘Suske en Wiske, de holle heuvels’ is geïnspireerd op de geschiedenis van het urnenveld. Dit album brengt op een toegankelijke manier het verhaal van het urnenveld onder de aandacht van nieuwe generaties en een breed publiek.
Op 11 september 2026 wordt dit gloednieuwe Suske en Wiske strip gelanceerd. Daarna kan je tot 25 september gratis een strip krijgen bij een aankoop van minimum € 5 bij de winkels in de Muntpassage in Weert. Vanaf 25 september is de strip vrij verkrijgbaar via de VVV-inspiratiepunten, toeristische logies, ondernemers in Weert en de Webshop Hart van Limburg.
Ook wordt op basis van dit album gewerkt aan educatief lesmateriaal voor basis- en voortgezet onderwijs. Dit lespakket wordt vormgegeven in samenwerking met het Bibliocenter en Museum W en wordt begin 2027 aangeboden bij de scholen.
De strip werd gerealiseerd met financiële steun van het het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de provincie Nederlands Limburg.
Cold case in het stuifzand
Op de website van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed kan je het onderzoeksrapport “Cold case in het stuifzand. Het urnenveld van de Boshoverheide bij Weert ontsloten” downloaden.
In dit rapport uit 2012 brachten archeologen voor het eerst alle bekende informatie over het urnenveld van de Boshoverheide samen. Met meer dan 150 grafheuvels is dit het grootste urnenveld van Nederland, maar veel gegevens over eerdere opgravingen lagen decennialang verspreid en vergeten. Het rapport brengt die “cold case” opnieuw in kaart en biedt een eerste blik op hoe de prehistorische begrafenisrituelen op deze plek eruitzagen. Een aanrader voor wie meer wil weten over de geschiedenis en archeologie van het urnenveld.
Over de Boshoverheide
De droge bodem, het klimaat en eeuwenlang menselijk gebruik hebben geleid tot het ontstaan van uitgestrekte stuifzandgebieden. Vandaag wisselen naaldbossen, open zandvlaktes, droge heide en schrale graslanden elkaar af. De Boshoverheide is een waardevol leefgebied voor Europees beschermde soorten (Natura 2000) zoals de boomleeuwerik, nachtzwaluw en roodborsttapuit. Ook bijzondere soorten zoals zeldzame korstmossen, de blauwvleugelsprinkhaan, boszandloopkever en zandoorworm voelen zich hier thuis.
De oorsprong van de Boshoverheide gaat terug tot de laatste ijstijd; een periode met een extreem koud en droog klimaat. Het landschap leek toen op een poolwoestijn waar zand stormen dikke lagen dekzand afzetten. Later groeiden hier uitgestrekte bossen. In de voorbije 3000 jaar heeft de mens het landschap steeds sterker beïnvloed. Door ontbossing begon het zand opnieuw te verstuiven. Vanaf de late middeleeuwen ontstond intensieve akkerbouw in de streek. Op de Boshoverheide werden plaggen gestoken; dit zijn stukken heidevegetatie met bodem die als strooisel gebruikt werden in de potstal. Door vermenging met de uitwerpselen van het vee werd waarde volle meststof bekomen die gebruikt werd op de akkers Toen deze praktijk in de 20ste eeuw stopte, kregen grassoorten zoals buntgras en bochtige smele meer ruimte.
Toegankelijkheid
Dit bijzondere gebied wordt gebruikt door Defensie voor militaire oefeningen, maar dat betekent niet dat je hier niet mag komen – integendeel. Zolang je je aan een paar eenvoudige toegankelijkheidsregels houdt, ben je van harte welkom om te genieten van deze prachtige omgeving, die zorgvuldig beheerd wordt met oog voor natuur en landschap. De Boshoverheide maakt deel uit van het UNESCO Mens & Biosfeer gebied KempenBroek. Geen afgesloten natuurgebied dus, maar juist een levend en gedeeld landschap waar boeren, ondernemers, bewoners, fietsers en wandelaars dezelfde open ruimte delen met de dieren en planten die er thuis zijn. Samen laten ze zien dat mens en natuur ook in de 21ste eeuw prima naast elkaar kunnen bestaan en zelfs samen kunnen floreren!
Toegankelijkheidsregels Militair Oefenterrein Boshoverheide
Vrije toegang van zonsopkomst tot zonsondergang voor:
- Wandelaars op wegen en paden
- Fietsers, ruiters en aangespannen paarden alleen op door borden aangegeven routes
Mits je:
- Geen militaire oefeningen verstoort
- Honden aangelijnd houdt
- Niets beschadigt, meeneemt of achterlaat
Partners
De toegang en inrichting op het urnenveld werd in 2026 vernieuwd door de gemeente Weert in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, met steun van de provincie Nederlands Limburg en het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling. Grenzeloos Landschapstoerisme is een project binnen het Interreg Vlaanderen-Nederland programma dat de natuur- en cultuurbeleving versterkt in de grensregio Limburg–Noord-Brabant. Het project investeert in betere infrastructuur, beleving en toegankelijkheid voor wandelaars, fietsers en bezoekers van waardevolle landschappen.
The urn field at Boshoverheide
The Boshoverheide urn field in Weert, in Limburg, the Netherlands, is one of the largest prehistoric burial sites in northwestern Europe. Between 1000 and 400 BC, hundreds of people were buried here under more than 350 burial mounds. This ancient landscape tells the story of a community that lived here long before the founding of Weert.
During the Late Bronze Age and Iron Age, farming families lived in small hamlets surrounded by fields, heathland and woodland. They lived in wooden farmhouses together with their livestock. The deceased were usually cremated. Their carefully collected ashes and bone fragments were placed in an urn, wrapped in cloth, or deposited in a small pit, and then covered with a mound of heather sods.
Over the centuries, many of these burial mounds disappeared beneath drifting sand. However, the mounds located in the open woodland were restored and stabilised during the 1980s and 1990s. As a result, visitors can once again recognise and experience this prehistoric landscape while walking through the area.
Many of the finds from the urn field have, over time, become part of museum collections across the Netherlands. In Weert, an extensive collection can be seen at Museum W. Large urns are also on display at the Eynderhoof Open-Air Museum and the Limburgs Museum in Venlo.
Discover this national archaeological monument
The urn field is open to the public and accessible from the car park near the railroad crossing on the Trancheeweg in Weert. A 2-kilometre paved footpath leads you past striking silhouettes depicting the various stages of the prehistoric burial ritual. The entire footpath is accessible to wheelchair users.
Download the Archeo Route Limburg app and experience the cremation ritual, as it was practised for centuries, through audio and video. Watch one of the videos here. Discover all eight of them on site using the Archeo Route Limburg app.
About the Boshoverheide
Natural processes, combined with centuries of human activity, have shaped a unique landscape featuring pine forests, open sandy plains, dry heathlands and nutrient-poor grasslands. Today, the Boshoverheide is a valuable nature reserve that provides habitat for species protected under the European Natura 2000 network, including the woodlark, nightjar, and stonechat. Unusual species such as rare lichens, the blue-winged grasshopper, the wood tiger beetle and the shore earwig also thrive here.
The history of the area dates back to the last ice age; a period characterised by an extremely cold and dry climate. At that time, the landscape resembled a polar desert where sandstorms deposited thick layers of sand. Later, vast forests began to grow here. Over the past 3,000 years, human influence on the landscape has steadily increased. Deforestation left the sand exposed, allowing the wind to reshape the landscape once more. From the late Middle Ages onwards, intensive arable farming further transformed the landscape.
On the Boshoverheide, farmers cut sods from the heathland. These layers of vegetation and soil were used as bedding material in deep-litter barns where they absorbed animal manure. Later they were used as a valuable fertiliser on the fields. When this practice ceased in the 20th century, grass species such as grey hair-grass and wavy hair-grass gained more space.
Accessibility
This special site is used by the Ministry of Defence for military exercises, but that doesn’t mean you’re not allowed to visit – quite the opposite. As long as you follow a few simple access rules, you’re very welcome to enjoy these beautiful surroundings, which are carefully managed with respect for nature and the environment. The Boshoverheide is part of the UNESCO Biosphere Reserve KempenBroek. As such, it is not a closed nature reserve, but rather a living, shared landscape where farmers, entrepreneurs, residents, cyclists and hikers share the same open space with the animals and plants that belong here. Together, they demonstrate that, even in the 21st century, people and nature can coexist in harmony and can even thrive together!
Access Rules for Military Training site Boshoverheide
Free access from sunrise to sunset for:
- Hikers on roads and paths
- Cyclists, horse riders and horse-drawn carriages on designated paths only
Provided that you:
- Do not interfere with military training activities
- Keep dogs on a leash
- Do not damage, remove or leave anything behind
Partners
In 2026, the Municipality of Weert improved access to the urn field and redesigned the site to better illustrate prehistoric burial customs; this in collaboration with the Cultural Heritage Agency of the Netherlands and with support from the province of Limburg and the European Regional Development Fund. ‘Grenzeloos Landschaptoerisme’ (Boundless Landscape Tourism) is a project within the Interreg Flanders–Netherlands programme that enhances visitors’ experience of nature and cultural heritage in the Limburg-North Brabant border region. The project invests in improved infrastructure, enhanced visitor experiences and better accessibility for hikers, cyclists and visitors to areas of outstanding natural value.
Das Urnenfeld auf der Boshoverheide
Das Urnenfeld auf der Boshoverheide gehört zu den größten prähistorischen Gräberfeldern Nordwesteuropas. Zwischen 1000 und 400 v. Chr. wurden hier Hunderte von Menschen in mehr als 350 Grabhügeln beigesetzt. Diese jahrtausendealte Landschaft erzählt die Geschichte einer Gemeinschaft, die lange vor der Gründung von Weert hier lebte.
Während der späten Bronzezeit und der Eisenzeit lebten Bauernfamilien in kleinen Weilern zwischen Feldern, Heideflächen und Wäldern. Sie wohnten in hölzernen Bauernhäusern gemeinsam mit ihrem Vieh. Die Verstorbenen wurden in der Regel eingeäschert. Die sorgfältig gesammelten Asche- und Knochenreste wurden in einer Urne, in einem Tuch oder in einer kleinen Grube beigesetzt und anschließend mit einem Hügel aus Heideplaggen bedeckt.
Im Laufe der Jahrhunderte verschwanden viele dieser Grabhügel unter dem Flugsand. Die Hügel im lichten Wald wurden jedoch in den 1980er- und 1990er-Jahren restauriert und gesichert. Dadurch können Besucher die prähistorische Landschaft heute wiedererkennen und bei einem Spaziergang durch das Gebiet erleben.
Viele der Funde aus dem Urnenfeld sind im Laufe der Zeit in die Sammlungen verschiedener Museen in den Niederlanden gelangt. Eine umfangreiche Sammlung ist im Museum W in Weert zu sehen. Große Urnen werden außerdem im Freilichtmuseum Eynderhoof sowie im Limburgs Museum in Venlo ausgestellt.
Entdecken Sie dieses archäologische Nationaldenkmal
Das Urnenfeld ist für die Öffentlichkeit zugänglich und vom Parkplatz in der Nähe des Bahnübergangs am Trancheeweg in Weert aus zu erreichen. Ein 2 Kilometer langer, gepflasterter Fußweg führt Sie an eindrucksvollen Silhouetten vorbei, die die verschiedenen Phasen des prähistorischen Bestattungsrituals darstellen. Der gesamte Fußweg ist für Rollstuhlfahrer zugänglich.
Laden Sie die App „Archeo Route Limburg“ herunter und erleben Sie das Feuerbestattungsritual, wie es jahrhundertelang praktiziert wurde, anhand von Audio- und Videomaterial. Sehen Sie sich hier eines der Videos an. Entdecken Sie alle acht Videos vor Ort mit der App „Archeo Route Limburg“.
Über die Boshoverheide
Der trockene Boden, das Klima und die jahrhundertelange Nutzung durch den Menschen haben zur Entstehung ausgedehnter Flugsandgebiete beigetragen. Heute prägen Kiefernwälder, offene Sandflächen, trockene Heidegebiete und magere Graslandschaften das Bild der Boshoverheide.
Das Gebiet ist ein wertvoller Lebensraum für europaweit geschützte Arten im Rahmen von Natura 2000, darunter die Heidelerche, die Nachtschwalbe und das Schwarzkehlchen. Darüber hinaus kommen hier zahlreiche besondere Arten vor, etwa seltene Flechten, die Blauflügelige Ödlandschrecke, der Wald-Sandlaufkäfer und der Sandohrwurm. Die Entstehung der Boshoverheide reicht bis in die letzte Eiszeit zurück, als ein extrem kaltes und trockenes Klima herrschte. Die Landschaft ähnelte damals einer Polarwüste, in der starke Winde mächtige Schichten aus Flugsand ablagerten. Später entstanden ausgedehnte Wälder.
In den vergangenen 3.000 Jahren wurde die Landschaft zunehmend durch menschliche Aktivitäten geprägt. Durch Rodungen begann der Sand erneut zu verwehen. Ab dem Spätmittelalter entwickelte sich in der Region eine intensive Landwirtschaft. Auf der Boshoverheide wurden Heideplaggen gestochen: Stücke aus Heidevegetation und Boden, die als Einstreu in Viehställen dienten. Vermischt mit den Ausscheidungen des Viehs entstand daraus wertvoller Dünger für die Felder. Als diese Bewirtschaftungsform im 20. Jahrhundert aufgegeben wurde, breiteten sich Grasarten wie Buntgras und Drahtschmiele stärker aus.
Zugänglichkeit
Dieses besondere Gebiet wird vom niederländischen Verteidigungsministerium für militärische Übungen genutzt. Das bedeutet jedoch nicht, daß Besucher hier nicht willkommen sind, ganz im Gegenteil. Solange Sie einige einfache Zugangsregeln beachten, können Sie diese wunderschöne Landschaft frei genießen. Die Boshoverheide wird mit großer Sorgfalt hinsichtlich Natur, Landschaft und Kulturerbe gepflegt.
Die Boshoverheide ist Teil des UNESCO-Biosphärengebietes KempenBroek. Es handelt sich nicht um ein abgeschlossenes Naturschutzgebiet, sondern um eine lebendige Kulturlandschaft, die von vielen Menschen gemeinsam genutzt wird. Landwirte, Unternehmer, Anwohner, Radfahrer und Wanderer teilen sich diesen Raum mit zahlreichen Tier- und Pflanzenarten. Gemeinsam zeigen sie, dass ein harmonisches Zusammenleben von Mensch und Natur auch im 21. Jahrhundert möglich ist.
Zugangsregeln für das militärische Übungsgelände Boshoverheide
Freier Zugang von Sonnenaufgang bis Sonnenuntergang für:
- Wanderer auf Wegen und Pfaden
- Radfahrer, Reiter und Pferdegespanne ausschließlich auf den ausgeschilderten Routen
Vorausgesetzt, Sie:
- Behindern keine militärischen Übungen
- Führen Hunde an der Leine
- Beschädigen nichts und nehmen nichts mit oder lassen etwas zurück
Partner
Die Gestaltung und Erschließung des Urnenfeldes wurden im Jahr 2026 von der Gemeinde Weert in Zusammenarbeit mit dem Reichsdienst für Kulturerbe sowie mit Unterstützung der Provinz Limburg und des Europäischen Fonds für regionale Entwicklung erneuert.
‘Grenzeloos landschapstoerisme‘ (Grenzenloser Landschaftstourismus) ist ein Projekt des Interreg-Programms Flandern-Niederlande. Ziel ist es, das Natur- und Kulturerlebnis in der Grenzregion Limburg und Nordbrabant zu stärken. Das Projekt investiert in eine bessere Infrastruktur, ein attraktiveres Besuchererlebnis und eine höhere Zugänglichkeit für Wanderer, Radfahrer und Besucher wertvoller Landschaften.